Quentin Tarantino blijkt een “Glourious Basterd”

inglouriousbasterds5

Gesprekken met mensen die niet per se een filmfanaticus als ondergetekende zijn, kunnen vaak nogal pijnlijk zijn. De vraag “Wat is je favoriete film?” stuit niet zelden op tenenkrommende antwoorden als The Notebook, Titanic of zelfs – de horror! – Pearl Harbor. Toch is er wonderbaarlijk genoeg één filmregisseur die plaatsen heeft verworven bij zowel de filmleek als de verslaafde, zowel de criticaster als de popcornkauwer. Zijn naam is Quentin Tarantino. Het imposante oeuvre van de beste man behoeft geen opsomming meer, aangezien de scènes in ieders geheugen gegrift staan: Uma Thurman tegenover achtentachtig gestoorde ninja-Aziaten, Samuel L. Jackson die de Bijbel citeert alvorens zijn pistool het werk te laten doen, onvergetelijke dialogen over cheeseburgers in Nederland en Madonna’s Like A Virgin… Bij dat speciale Tarantinohoekje in ieders geheugen mag nu ook Inglourious Basterds gevoegd worden, de nieuwste cinefiele uitspatting van de man die wellicht de eerste off-Hollywood brand name is geworden.

Zoals de preview al aanduidde, is Tarantino’s nieuwste niet zomaar een oorlogsfilm. Naar verluidt gemaakt om ook zijn joodse vrienden eens tegemoet te komen, heeft Tarantino zijn filmliefde aan de haal laten gaan met de geschiedenis. Hij toont hoe diverse rebellen – de joodse Shosanna wiens familie is vermoord door de nazi’s, Britse spionnen in samenwerking met een Duitse actrice, een Amerikaanse groep huursoldaten genaamd de Basterds – zich allen afzonderlijk opmaken voor een legendarisch moment waarbij voorgoed met de nazi’s afgerekend kan worden.

Maar voordat al deze personages en al hun plannen samenkomen in een overdonderende en fantastische finale, schotelt Tarantino ons eerst in hoofdstukken de afzonderlijke verhalen voor. In deze in stijl en welhaast genre wisselende hoofdstukken beschildert de filmmaker het filmdoek met een ongeremde virtuositeit die iedere pixel vult met filmliefde, visueel meesterschap en dialoogtechnische traktaties. Vooral dit laatste, Tarantino’s handelsmerk, bereikt ditmaal onverwachte hoogtepunten, aangezien de oneliners, woordspelingen en zwarte humor net zo effectief blijken in het Frans, Duits en Italiaans als in het Engels.

inglouriousbasterds6

Daarbij beschikt de regisseur over een cast die ervoor weet te zorgen dat de style hier niet de substance wordt, zoals dat in Tarantino’s kwalitatief mindere en minder boeiende voorganger Death Proof het geval was. Tarantino’s acteursregie is in Inglourious Basterds wellicht de beste sinds Pulp Fiction, en weet de acteurs tot onverwachte hoogten te stuwen. Temidden van de smetteloze cast zijn vooral ontdekking Mélanie Laurent (als de joodse Shosanna) en de reeds uitgebreid gelauwerde Christoph Waltz als fascistische opperschoft Hans Landa onvergetelijk. Ook Michael Fassbender (die vorig jaar nog schitterde in Steve McQueens aangrijpende Hunger) en Daniël Brühl passen uitstekend in Tarantino’s universum, om van een hilarische Brad Pitt als leider van de Basterds nog maar te zwijgen.

Alles bij elkaar levert dat een onnavolgbaar stukje film op, een gedurfde mix van oorlogsfilm, spaghettiwestern, Amerikaanse men-on-a-mission-cinema en zelfs een stukje Nouvelle vague. Door Tarantino’s opvallend strakke, gecontroleerde en beheerste regie wordt het echter nergens een chaotische potpourri, integendeel: het tempo van zijn films heeft nog nooit zo kloppend aangevoeld als in Inglourious Basterds. De filmreferenties passen in de toon van de film, de acteurs zitten volledig op één lijn met de sfeer, en de film voelt, ondanks zijn 153 minuten, nergens ook maar iets te lang aan. Dit is vooral verwonderlijk omdat sommige scènes, zoals de adembenemend spannende openingsscène (een dialoog van haast twintig minuten) en de Reservoir Dogs-achtige ‘La Louisiana’-caféscène, tergend lang duren en louter uit dialoog bestaan. Enkele korte flitsen van het werk van de Basterds, en natuurlijk de grandioze finale, zorgen ter compensatie voor de gewenste actie-injectie.

inglouriousbasterds7

Natúúrlijk is dit een film die lang niet iedereen zal bekoren. Een keiharde, historisch en politiek incorrecte, niet zelden smerige en heel vaak zelfs hilarische prent over de Jodenvervolging? Het conservatieve deel van het wereldwijde filmpubliek zal wel weer op zijn teentjes getrapt zijn, net zoals de krantcritici die zichzelf volwassener vinden dan Tarantino’s “puberale kolder”. Wie echter verder kijkt dan de nietsontziende buitenkant, vindt een diep emotionele ode aan de cinema, en aan haar magische vermogen om de realiteit soms een klein beetje te verdraaien, zij het tijdelijk. De enige realiteit die nu echter niet langer verdraaid hoeft te worden, is het feit dat Tarantino simpelweg een meesterlijke filmmaker is.

Deze recensie is oorspronkelijk geschreven voor Xi, het magazine van Media en Cultuur aan de UvA.

Leave a comment

Filed under Critique, Nederlands

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s